{"id":2566,"date":"2016-12-04T02:19:07","date_gmt":"2016-12-04T00:19:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tasarimgunlukleri.com\/?p=2566"},"modified":"2016-12-08T00:45:51","modified_gmt":"2016-12-07T22:45:51","slug":"evrensel-tasarim-ve-ilkeleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tasarimgunlukleri.net\/index.php\/2016\/12\/04\/evrensel-tasarim-ve-ilkeleri\/","title":{"rendered":"Evrensel Tasar\u0131m ve \u0130lkeleri"},"content":{"rendered":"

Tasar\u0131mc\u0131lar olarak hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na y\u00f6n verme ve insanlar\u0131n daha rahat edebilmesi i\u00e7in belli d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve prensipleri \u00f6z\u00fcmsememiz laz\u0131m. Bu\u00a0do\u011frultuda farkl\u0131 ak\u0131mlar, farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imleri ortaya \u00e7\u0131karak bize ve hayat\u0131m\u0131za kolayl\u0131k sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bunlardan bence en \u00f6nemli olanlardan biri de Evrensel Tasar\u0131m dedi\u011fimiz olgudur ki bu bizim HERKES \u0130\u00c7\u0130N TASARIM d\u00fc\u015f\u00fcncemize en uygun olan mottolardan bir tanesidir.<\/p>\n

Evrensel tasar\u0131m\u0131 k\u0131sa bir tan\u0131mlamayla herkes i\u00e7in iyi tasar\u0131m diyebiliriz. Bu Herkes dedi\u011fimiz gruplar kimler nedir dersek bunlar; Engelli, farkl\u0131 ya\u015f grubuna sahip insanlar ve farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcre ve ge\u00e7mi\u015fe sahip insanlar olarak diyebiliriz.<\/p>\n

1989\u2019da North Carolina State \u00dcniversitesinden bir grup insan tasar\u0131m yaparken ve bu tasar\u0131m\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca daha fazla insan kullanmas\u0131 ad\u0131na 7 tane g\u00fczide ve i\u015fimize yarar ilke \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015fler. Peki bu ilkelerimiz nelerdir?<\/p>\n

1-) E\u015fitlik\u00e7i Kullan\u0131m(Equitable Use)<\/strong><\/p>\n

\"robson-square-pic-k\"<\/p>\n

Bu ilkede\u00a0 Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n farkl\u0131 yeteneklerde olmas\u0131 ve onlar i\u00e7in kullan\u0131\u015fl\u0131 olmas\u0131 ve e\u015fitlik i\u00e7ermesi gerekmektedir. Bu da bize farkl\u0131 insanlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek daha iyi ve daha fazla kullan\u0131m alan\u0131 olan bir tasar\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fc sa\u011flayabilir.<\/p>\n

2-) Kullan\u0131mda Esneklik(Flexibility in Use)<\/strong><\/p>\n

\"pruners2\"<\/p>\n

\u00dcr\u00fcn\u00fc tasarlarken kullan\u0131c\u0131n\u0131n farkl\u0131 tercihlerde ve yetkinliklerde kullan\u0131labilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Mesela bir makas akl\u0131m\u0131za gelirse bu tasar\u0131m\u0131 hem sa\u011f el hemde sol elli bir insan\u0131n kullanabilmesi i\u00e7in yap\u0131larak kullan\u0131c\u0131 profili geni\u015fletilebilir ve daha h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131 sa\u011flanabilir.<\/p>\n

3-) Basit ve Sezgisel Kullan\u0131m(Simple and Intuitive Use)<\/strong><\/p>\n

\"principle-3\"<\/p>\n

Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n yeteneklerini, dil becerilerini ve tecr\u00fcbelerine bakmaks\u0131z\u0131n insanlar\u0131 basit\u00e7e sezgileriyle anlayabilecekleri tasar\u0131m olmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ki ilkedir.\u00a0 Bu ilkede tasar\u0131m\u0131n gereksiz karma\u015falara bo\u011fulmadan kullan\u0131c\u0131n\u0131n basit\u00e7e kullanmas\u0131na y\u00f6nelik olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

4-) Anla\u015f\u0131labilir Bilgi(Perceptible Information)<\/strong><\/p>\n

\"principle-4a\"<\/p>\n

\u00c7evre ko\u015fullar\u0131na bakmaks\u0131z\u0131n tasar\u0131m \u00e7aba sarfedilmeden anla\u015f\u0131labilir olmas\u0131 bu ilkenin olmazsa olmazlar\u0131ndand\u0131r. Bunun yan\u0131nda fazlal\u0131k yapmadan \u00f6nemli olan bilgiyi vurgulayarak di\u011fer \u00e7evresel etmenler ve bilgilerden kolayca ay\u0131rt edilmelidir. Ve ayr\u0131ca sunum \u00e7e\u015fitlili\u011fide \u00f6nemlidir. Bilgi grafik,metin dokunma gibi de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde sunulmal\u0131d\u0131r ve duyusal yetene\u011fe sahip insanlar\u0131n kavramas\u0131na kolayl\u0131k sa\u011flamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

5-) Hata i\u00e7in Tolerans(Tolerance for Error)<\/strong><\/p>\n

\"tool\"Tasar\u0131m yaparken olabilecek tehlikeli ve zarar verecek sonu\u00e7lar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek en aza indirme dedi\u011fimizde bu ilkemiz \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Tasar\u0131mlar hatalara imkan vermeyen \u00f6zellikler i\u00e7ermelidir veya bu tehlikeleri belli uyar\u0131larla \u00f6nlemelidir.<\/p>\n

\u00a0<\/em>6-) D\u00fc\u015f\u00fck Fiziksel G\u00fc\u00e7 Gereksinimi(Low Physical Effort)<\/strong><\/p>\n

\"screen-shot-2015-03-03-at-17-40-32\"<\/p>\n

Tasar\u0131mlar minimum derecede ve insan do\u011fas\u0131na kabul edilecek d\u00fczeyde g\u00fc\u00e7 harcayarak yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. S\u00fcrekli ve devam eden i\u015flerden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu da insanlar\u0131n yorgunlu\u011funu en aza indirmemize yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n

7-)Yakla\u015f\u0131m ve Kullan\u0131m i\u00e7in Boyut ve Alan(Size and Space for Approach and Use)<\/strong><\/p>\n

\"principles_ud\"<\/p>\n

Tasar\u0131m yaparken kullan\u0131c\u0131lar\u0131n v\u00fccut \u00f6l\u00e7\u00fctleri, duru\u015fu veya hareketi hangi y\u00f6ne olursa olsun ona uygun \u015fekilde, herkesi ve hepsini kapsayacak \u015fekilde olmal\u0131d\u0131r.Mesela otururken yada ayakta dururken tasar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri b\u00fct\u00fcn kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ula\u015fabilece\u011fi nitelikte olup kolayl\u0131k sa\u011flanmal\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir.<\/p>\n

Bu ilkeleri uygulayarak engelsiz bir d\u00fcnya ve herkes i\u00e7in tasar\u0131m yapm\u0131\u015f oluruz. Biz Tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n en b\u00fcy\u00fck g\u00f6revi de bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek tasar\u0131m\u0131m\u0131zda uygulamak olabilir. Ve b\u00f6ylece \u0130nsanlar i\u00e7in daha g\u00fczel tasar\u0131mlar yap\u0131p d\u00fcnyam\u0131z\u0131 daha g\u00fczel ve ya\u015fan\u0131l\u0131r k\u0131labiliriz. A\u015fa\u011f\u0131da da b\u00fct\u00fcn prensipler i\u00e7in ekstra \u00f6rnekler ve \u0130ngilizce a\u00e7\u0131klamal\u0131 grafiklere bakabilirsiniz.<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tasar\u0131mc\u0131lar olarak hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na y\u00f6n verme ve insanlar\u0131n daha rahat edebilmesi i\u00e7in belli d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve prensipleri \u00f6z\u00fcmsememiz laz\u0131m. Bu\u00a0do\u011frultuda farkl\u0131 ak\u0131mlar, farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imleri…<\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":2598,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[266,268,267,25,62,19,78,52,35,75,269],"class_list":["post-2566","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk","tag-evrensel-tasarim","tag-evrensel-tasarim-ilkeleri","tag-evrensel-tasarim-prensipleri","tag-ic-mekan","tag-ic-mimarlik","tag-mimari","tag-mimari-tasarim","tag-mimarlik","tag-tasarim","tag-tasarim-prensipleri","tag-universal-design","post-item"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tasarimgunlukleri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2566","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tasarimgunlukleri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tasarimgunlukleri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tasarimgunlukleri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tasarimgunlukleri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2566"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/www.tasarimgunlukleri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2566\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2647,"href":"https:\/\/www.tasarimgunlukleri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2566\/revisions\/2647"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tasarimgunlukleri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tasarimgunlukleri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tasarimgunlukleri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tasarimgunlukleri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}